Marketing szeptany jest legalny, dopóki odbiorca wie, kto do niego mówi i czy ten ktoś coś za to dostaje. Polecenia prawdziwych klientów, program poleceń, ambasadorzy z oznaczeniem „reklama” i ekspert firmy, który pisze pod własnym nazwiskiem, to uczciwy marketing rekomendacji. Fałszywe opinie, konta „zadowolonych klientów” prowadzone przez agencję i nieoznaczona współpraca to nieuczciwe praktyki rynkowe, za które UOKiK nakłada kary do 10% obrotu.
Prowadzę agencję NowoczesnyMarketing.pl i zleceń na „szeptankę” z fałszywymi kontami i kupionymi opiniami nie przyjmujemy. Poniżej masz przepisy z numerami artykułów, kary UOKiK z lat 2024-2026, tabelę działań z warunkiem legalności i proces zbierania prawdziwych rekomendacji. Stan prawny: listopad 2026 r.
Co to jest marketing szeptany (szeptanka)?
Marketing szeptany, po angielsku word of mouth marketing, to działania, po których ludzie polecają markę sobie nawzajem: w rozmowie, w opiniach, na forach, w grupach i w mediach społecznościowych. Firma może takie rozmowy wywoływać i ułatwiać. Nie może ich udawać.
W polskiej branży słowo „szeptanka” od lat oznacza głównie pisanie wpisów z fikcyjnych kont: „polecam, byłam u nich w zeszłym tygodniu”, napisane przez pracownika agencji. Ta wersja jest wprost zakazana. Legalna szeptanka zaczyna się od produktu, o którym klienci chcą mówić.
Każde działanie sprawdzam trzema pytaniami. Jeśli na którekolwiek odpowiedź brzmi „nie”, działanie łamie prawo albo jest o krok od tego:
- Czy odbiorca wie, kto mówi: klient, pracownik, ambasador czy sama firma?
- Czy odbiorca wie, że mówiący dostaje coś w zamian: pieniądze, prowizję, produkt, rabat?
- Czy mówiący naprawdę kupił produkt albo skorzystał z usługi?
Które przepisy zakazują ukrytej szeptanki?
Główne przepisy są w ustawie z 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Jej art. 7 to tak zwana czarna lista: praktyki zakazane w każdych okolicznościach, bez badania, czy komuś zaszkodziły. Od 1 stycznia 2023 r., po wdrożeniu dyrektywy Omnibus, na liście są także fałszywe opinie i deklaracje o ich weryfikacji.
Tekst ustawy czytałem w tekście jednolitym opublikowanym przez Sejm (Dz.U. 2023 poz. 845). Przepisy, które dotyczą marketingu szeptanego, zebrałem w tabeli.
| Przepis | Co zakazuje | Jak to wygląda w szeptance |
|---|---|---|
| art. 7 pkt 22 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym | Twierdzenie lub stwarzanie wrażenia, że sprzedawca nie działa w celach zawodowych, i podawanie się za konsumenta | Pracownik albo agencja pisze w grupie z konta „zwykłej klientki” |
| art. 7 pkt 26 | Zamieszczanie lub zlecanie innej osobie zamieszczania nieprawdziwych opinii lub rekomendacji konsumentów, a także ich zniekształcanie | Kupiony pakiet opinii w Google, opinie pisane przez agencję |
| art. 7 pkt 25 | Twierdzenie, że opinie pochodzą od kupujących, bez uzasadnionych i proporcjonalnych kroków, żeby to sprawdzić | Etykieta „zweryfikowany zakup” przy opinii, którą może dodać każdy |
| art. 7 pkt 11 | Kryptoreklama: opłacona promocja w treściach publicystycznych mediów bez wyraźnego oznaczenia | Artykuł sponsorowany w portalu udający niezależny tekst |
| art. 6 ust. 3 pkt 2 | Nieujawnienie handlowego celu praktyki (zaniechanie wprowadzające w błąd) | Post twórcy lub ambasadora bez oznaczenia współpracy |
| art. 6 ust. 4 pkt 7 | Brak informacji, czy i jak firma sprawdza, że opinie pochodzą od kupujących | Sekcja opinii w sklepie lub na stronie bez takiej informacji |
| art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji | Wypowiedź, która zachęca do zakupu, a sprawia wrażenie neutralnej informacji | „Neutralny” wpis na forum branżowym; dotyczy także rynku B2B |

Zwróć uwagę na słowo „zlecanie” w art. 7 pkt 26. Odpowiada ten, kto pisze fałszywą opinię, i firma, która ją zamawia. Stosowanie nieuczciwej praktyki rynkowej jest według art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów. Za nią Prezes UOKiK może nałożyć karę do 10% obrotu z poprzedniego roku (art. 106 ust. 1 pkt 4), a na osobę zarządzającą, która umyślnie do tego dopuściła, do 2 mln zł (art. 106b). Konkurent może też pozwać firmę z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, na przykład o zaniechanie i naprawienie szkody (art. 18).
Za co UOKiK już ukarał firmy?
UOKiK karze zarówno firmy, które sprzedają fałszywe opinie, jak i twórców, którzy nie oznaczają reklam. Decyzje z ostatnich dwóch lat pokazują, że chodzi o kwoty od kilkudziesięciu tysięcy złotych dla małych firm po prawie pół miliona złotych łącznie za nieoznaczone współprace na Instagramie. Wszystkie opisane decyzje były nieprawomocne w dniu publikacji komunikatów.
- Lipiec 2024. Kary 35 000 zł i 50 618 zł dla dwóch firm, które publikowały opinie między innymi w Mapach Google, Tripadvisor, Ceneo.pl i Znanym Lekarzu, choć nie korzystały z ocenianych usług. Jedna z nich reklamowała się hasłem: „kreujemy maksymalnie neutralne wrażenie treści, aby przekaz informacyjny nie wydał się reklamą”.
- Marzec 2025. Łącznie prawie pół miliona złotych kar dla trzech znanych twórców za nieprawidłowe oznaczanie reklam. UOKiK zakwestionował samo oznaczanie marki, hasztag #współpraca widoczny dopiero po rozwinięciu opisu, oznaczenia na końcu tekstu i kody rabatowe bez informacji, że twórca dostaje za nie wynagrodzenie lub procent od sprzedaży.
- Styczeń 2026. Zarzuty dla Samsung Electronics Polska. Opinię z etykietą „Potwierdzony zakup/Produkt użytkowany przez klienta” mógł dodać każdy, kto zaznaczył pole z oświadczeniem. Według UOKiK to może nie być uzasadniony i proporcjonalny sposób weryfikacji.
- Listopad 2026. Ponad 220 tys. zł kar w dwóch decyzjach. Spółka sprzedająca pakiety recenzji do wizytówek Google zapłaci 70 tys. zł, a dwie osoby z jej zarządu po 25 tys. zł. Druga firma, która publikowała opinie w Google i ponad 20 innych serwisach oraz dodawała fanów stron na Facebooku, dostała 102 tys. zł kary.
W sprawie z listopada 2026 r. jest szczegół, który powinien zatrzymać każdego zleceniodawcę: treści opinii pisali „recenzenci”, a firmy zamawiające dostawały je do akceptacji przed publikacją. Opis obu spraw jest w komunikacie „Opinie, którym nie można ufać. Kolejne decyzje Prezesa UOKiK”.

Co na to Google?
Google usuwa opinie, które nie opisują prawdziwego doświadczenia, i może ukarać cały profil firmy. Zasady Map Google zabraniają opinii opłaconych pieniędzmi, rabatem albo gratisem, zachęcania wyłącznie do pozytywnych opinii i opinii od pracowników, które Google traktuje jako konflikt interesów.
Pełna lista jest w zasadach dotyczących treści zabronionych w Mapach Google. Google może też na jakiś czas zablokować dodawanie nowych opinii, ukryć istniejące i pokazać w profilu ostrzeżenie, że usunięto fałszywe opinie. Kupiony pakiet może więc zniknąć razem z prawdziwymi opiniami. Prawdziwe, świeże opinie to jeden z sygnałów, od których zależy pozycjonowanie wizytówki Google.
Marketing szeptany – przykłady: co jest legalne, a co nie?
Większość form marketingu szeptanego jest legalna pod jednym warunkiem: jawności. Ten sam wpis w grupie na Facebooku jest w porządku, gdy podpisuje go właściciel firmy, i łamie prawo, gdy udaje go klientka. Tabela zbiera działania, o które klienci pytają agencje najczęściej.
| Działanie | Legalne? | Warunek |
|---|---|---|
| Program poleceń z nagrodą za poleconego klienta | Tak | Nagroda za zakup poleconej osoby, nie za opinię. Polecający, który publikuje link publicznie, zaznacza, że dostaje nagrodę. |
| Ambasador marki z umową i kodem rabatowym | Tak | Oznaczenie „reklama” lub „materiał sponsorowany” na początku posta, nazwa marki i informacja o prowizji od kodu |
| Produkt wysłany twórcy do testów (paczka PR) | Tak | Twórca informuje, że produkt dostał od marki. Rekomendacje UOKiK opisują prezenty (paczki PR) jako osobny rodzaj współpracy. |
| Artykuł sponsorowany w portalu branżowym | Tak | Wyraźne oznaczenie, że to reklama lub materiał sponsorowany |
| Prośba o opinię w Google do każdego klienta po usłudze | Tak | Bez nagrody, bez selekcji zadowolonych, bez podpowiadania oceny i treści |
| Właściciel odpowiada na pytanie w grupie: „prowadzę firmę X, u nas wygląda to tak…” | Tak | Związek z firmą ujawniony w treści albo w profilu, odpowiedź na pytanie, a nie wklejona reklama |
| Opinie klientów na własnej stronie | Tak | Informacja, czy i jak sprawdzasz ich pochodzenie. Etykieta „zweryfikowany zakup” tylko przy realnej weryfikacji. |
| Rabat albo konkurs za opinię lub wysoką ocenę | Nie | Zasady Google tego zabraniają. UOKiK prowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie konkursu dla osób, które wystawiły firmie wysoką ocenę. |
| Pracownik pisze w grupie jako „zadowolona klientka” | Nie | Podawanie się za konsumenta (art. 7 pkt 22) |
| Agencja prowadzi konta „zwykłych użytkowników” na forach i poleca markę klienta | Nie | Art. 7 pkt 22 i 26 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji |
| Kupiony pakiet opinii w Google lub w serwisie z opiniami | Nie | Nieprawdziwe opinie (art. 7 pkt 26), kary UOKiK z 2024 i 2026 r. |
| Usuwanie prawdziwych negatywnych opinii z własnej strony | Nie | Zniekształcanie opinii (art. 7 pkt 26). UOKiK przypomina, żeby nie usuwać niepochlebnych komentarzy od naprawdę niezadowolonych klientów. |
| Kupowanie polubień, obserwujących i wyświetleń | Ryzykowne | UOKiK prowadził postępowania wobec firm, które je sprzedają, a w 2026 r. ukarał firmę, która dodawała między innymi fanów stron na Facebooku |
Jakie legalne formy marketingu szeptanego działają?
Działają cztery formy, z których każda opiera się na prawdziwych ludziach: program poleceń, ambasadorzy i twórcy z oznaczeniem współpracy, opinie prawdziwych klientów i obecność ekspercka właściciela lub zespołu w grupach i na forach. Żadna z nich nie wymaga ukrywania, kto mówi.
Program poleceń
Program poleceń nagradza klienta za to, że przyprowadził innego klienta. To najprostsza forma marketingu rekomendacji, bo klient poleca znajomemu, a nie anonimowemu tłumowi. Nagradzaj zakup poleconej osoby, nie samo zapisanie się do programu ani wystawienie opinii. Ustawa wprost zakazuje systemów typu piramida, w których korzyść zależy przede wszystkim od wprowadzania kolejnych osób, a nie od sprzedaży (art. 7 pkt 14).
Koszt klienta z polecenia licz tak samo jak z reklamy: nagroda, rabat dla poleconego i obsługa programu podzielone przez liczbę nowych klientów. Wzór i przykład masz w tekście o tym, jak liczyć koszt pozyskania klienta.
Ambasadorzy i twórcy z oznaczeniem
Ambasador to klient albo twórca, który regularnie poleca markę na podstawie umowy. To w pełni legalne, jeśli każda publikacja jest oznaczona od pierwszej sekundy. UOKiK pisze, że czytelne i jednoznaczne oznaczanie reklamy jest obowiązkiem influencerów, agencji reklamowych i reklamodawców, więc w umowie z ambasadorem zapisz sposób oznaczania i sprawdzaj publikacje.
Według UOKiK oznaczenie ma wskazywać markę i komercyjny charakter treści, stać na początku opisu lub nagrania i używać jednoznacznych słów, na przykład #reklama albo [materiał sponsorowany], napisanych wyraźną czcionką. Jeśli platforma ma własną funkcję oznaczania treści komercyjnych, użyj jej i dodatkowo oznacz materiał w opisie. Szczegóły są na stronie UOKiK o influencer marketingu.

Prawdziwe opinie klientów
Opinie to szeptanka, którą widać w wyszukiwarce. Proś o nie każdego klienta, jednym linkiem, bez nagrody i bez sugerowania oceny. Jeśli publikujesz opinie na własnej stronie, dopisz pod nimi jedno zdanie, czy i jak sprawdzasz, że pochodzą od klientów, i czy pokazujesz także negatywne. Tego wymaga art. 6 ust. 4 pkt 7 ustawy, a UOKiK przypomina o tym w każdym komunikacie o opiniach. Jak przygotować link do opinii i co pisać w odpowiedziach, opisuję w tekście o tym, jak zbierać opinie Google i odpowiadać na nie.
Obecność ekspercka w grupach i na forach
W grupach branżowych i lokalnych ludzie pytają o polecenie fachowca. Właściciel lub specjalista firmy może tam odpowiadać, ale jako on sam: z nazwiskiem, z firmą w profilu albo ze zdaniem „prowadzę firmę, która się tym zajmuje”. Dobra odpowiedź rozwiązuje problem pytającego, a firmę wspomina na końcu albo wcale. Po kilku miesiącach członkowie grupy zaczynają oznaczać Cię sami. Takie odpowiedzi to część tego, jak powstaje marka osobista eksperta.
W firmach B2B ta forma działa szczególnie dobrze, bo decyzje zapadają po rozmowach z ludźmi z branży. Szerzej piszę o tym w przewodniku po marketingu B2B.
Jak zbierać prawdziwe rekomendacje krok po kroku?
Prawdziwe rekomendacje zbiera się procesem, a nie akcją raz w roku. U klientów agencji ustawiamy go w siedmiu krokach, od momentu prośby po pomiar, skąd przychodzą klienci z polecenia.
- Wybierz moment. Proś o opinię albo polecenie wtedy, gdy klient widzi efekt: po odbiorze prac, po pierwszych wynikach, po zakończonym szkoleniu, a nie w dniu wystawienia faktury.
- Proś wszystkich jednym kanałem. Jeden SMS albo mail z jednym linkiem do opinii, wysyłany każdemu klientowi. Bez ankiety, która przepuszcza dalej tylko zadowolonych.
- Daj gotową odpowiedź na „jak mam was polecić?”. Krótki opis usługi i link, który klient może przesłać znajomemu. To ułatwia polecenie, a nie podpowiada treści opinii.
- Uruchom program poleceń z regulaminem. Nagroda za zakup poleconej osoby, kod lub link do śledzenia, zasada, że polecający publikujący link publicznie zaznacza nagrodę.
- Podpisz umowy z ambasadorami. W umowie: sposób oznaczania, zakaz udawania spontanicznych poleceń, prawo do akceptacji materiału przed publikacją.
- Opisz weryfikację opinii na stronie. Jedno zdanie pod opiniami: skąd pochodzą, czy je sprawdzasz i czy publikujesz także negatywne. Na cytat z nazwiskiem klienta weź jego zgodę.
- Mierz źródło klientów. Pole „skąd o nas wiesz” w formularzu, kody poleceń i notatka w CRM. Bez tego nie wiesz, czy polecenia dają 5% klientów, czy połowę.
Ten sam mechanizm działa przy kursach i szkoleniach: na stronie z opiniami o moich kursach i szkoleniach zebrałem ponad 1 800 opinii o kursach i szkoleniach.
Dlaczego agencja nie powinna sprzedawać szeptanki z fałszywymi opiniami?
Bo ryzyko ponosi także firma, która ją kupuje, a efekt łatwo stracić. Art. 7 pkt 26 obejmuje zlecanie fałszywych opinii, UOKiK pisze, że za ukrytą reklamę odpowiadają twórcy, agencje i reklamodawcy, a Google może usunąć kupione opinie razem z prawdziwymi i oznaczyć profil ostrzeżeniem.
Gdy dostajesz ofertę marketingu szeptanego, sprawdź, czy nie ma w niej takich obietnic:
- „konta z historią”, „naturalne profile”, „wpisy, których nikt nie odróżni od prawdziwych”,
- pakiety opinii w Google, na Znanym Lekarzu czy Ceneo z liczbą gwiazdek w cenniku,
- gwarancja, że moderator grupy nie usunie wpisu,
- „recenzje” do akceptacji przed publikacją, pisane przez ludzi, którzy nie korzystali z Twojej usługi.
Uczciwa agencja zaproponuje w zamian to, co opisałem wyżej: program poleceń, współpracę z twórcami z oznaczeniem i proces zbierania opinii. Jak czytać oferty i co wpływa na ich cenę, opisuję w tekście o tym, ile kosztują usługi agencji marketingowej. Polecenia to jeden z kanałów, które omawiam w przewodniku jak pozyskać klientów. Jeśli chcesz, żeby polecenia, opinie i reklama działały w Twojej firmie jako jeden plan, zobacz, jak wygląda moje pozyskiwanie klientów dla firm.
Najczęstsze pytania
Czy marketing szeptany jest legalny?
Tak, jeśli odbiorca wie, kto mówi i czy mówiący dostaje coś w zamian. Polecenia klientów, program poleceń, oznaczona współpraca z twórcami i odpowiedzi właściciela firmy pod nazwiskiem są legalne. Wpisy z fałszywych kont i kupione opinie łamią art. 7 pkt 22 i 26 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
Jakie są przykłady marketingu szeptanego?
Legalne przykłady to program poleceń z nagrodą za nowego klienta, ambasadorzy marki z oznaczeniem „reklama”, prośby o opinie w Google wysyłane do wszystkich klientów i eksperckie odpowiedzi w grupach branżowych. Nielegalne przykłady to opinie pisane przez agencję, pracownicy udający klientów i nieoznaczone kody rabatowe twórców.
Ile wynosi kara za fałszywe opinie?
Prezes UOKiK może nałożyć na firmę karę do 10% obrotu z poprzedniego roku, a na osobę zarządzającą do 2 mln zł. W decyzjach z 2024 i 2026 r. kary dla firm sprzedających opinie wynosiły od 35 tys. zł do 102 tys. zł, a w 2026 r. UOKiK ukarał także dwie osoby z zarządu spółki po 25 tys. zł.
Czy pracownik może polecać firmę w grupie na Facebooku?
Może, jeśli nie ukrywa, że pracuje w tej firmie. Wystarczy zdanie w odpowiedzi albo widoczne miejsce pracy w profilu. Nie może pisać jako klient ani prosić rodziny o opinie, bo to podawanie się za konsumenta, a Google traktuje takie opinie jako konflikt interesów.
Kto odpowiada za fałszywe opinie: agencja czy firma, która je zamówiła?
Obie strony. Ustawa zakazuje zarówno zamieszczania nieprawdziwych opinii, jak i zlecania ich zamieszczania innej osobie. UOKiK podkreśla, że za ukrytą reklamę odpowiadają twórcy, agencje i reklamodawcy, a konkurent może pozwać firmę na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.



![Jak pozyskać klientów w 2025? Sprawdzone strategie, które przyniosły 11+ milionów złotych przychodu [Case Studies]](https://adambakalarz.pl/wp-content/uploads/2026/11/jak-pozyskac-klientow-adam-bakalarz-768x432.jpg)